a { text-decoration: none; }

Hausdorf Kr. Neurode



  
.

Nazwa miejscowości cz. II

na podstawie: "Ortsverzeichnis der Grafschaft Glatz" , Marx Verlag 1975.


W 1949r. Jörg Marx, najstarszy syn znanego kłodzkiego fotografa Georga Marxa, założył wydawnictwo zajmujące się głównie toposem Kotliny Kłodzkiej. W 1975 roku ukazało się poprawione wydanie "Ortsverzeichnis der Grafschaft Glatz". Autor nie ukrywał, że korzystał również z pracy prof. Klemenza. Uzupełnił jednak luki w poprzednim opracowaniu i skorygowal błędy.

Opis Hausdorf rozpoczyna krótka informacja o położeniu miejscowości: powiat kłodzki, wcześniej noworudzki; 4700 mieszkańców; położenie nawysokości 460-800 m n.p.m.; powierzchnia 2002 ha; stara wieś typu Wladhufendorf, tzw. "łańcuchówka" (miejscowość zakładana w średniowieczu na prawie niemieckim na zalesionych obszarach górskich). W 1352 roku znana jako Hugisdorf, z 15 koloniami, zamkiem / pałacem; letnisko, sporty zimowe, górnictwo węgla kamiennego, tkalnie. W pobliżu miejscowości liczne schroniska i atrakcje.

Tyle tytułem wstępu.  Hausdorf: 1352 Hugisdorf, tak samo 1360; 1374 Hugonis villa; 1446 Hawsdorf; 1560 Haugewitz; 1571 Hausdorf. Nazwę Hausdorf wyprowadzono od "Hugosdorf". Hugo (w staroniemieckim "hugu" znaczy "mądry") to zdrobnienie od germańskich imion ze składnikiem "hugu".  Możliwe, że nazwa miejscowości przeniesiona została z okolic Miśni i Łużyc. Ciekawe jest pismo z 1560 roku kojarzące nazwę miejscowości z przybyłymi na Ziemię Kłodzką z Miśni Panami von Haugwitz, jednak po raz pierwszy osiadłymi w górnym Hausdorf dopiero w 1628 roku. 

Podobnie jak prof. Klemenz, autor przystępuje następnie do wymienienia licznych kolonii Hausdorf i wyjaśnienia pochodzenia ich nazw:

1. Bittnerberg - nazwa od dawnego właściciela Bittnera +1838 r. (Büttner = bednarz).
2. Ehrlich - właściwie Erlich, 1702 Erlengebüsch = zarośla olchowe, gąszcz olchowy.
3. Haselgraben - Haselstrauchgraben = wykopane krzaki leszczyn; w dialekcie "de Höselan" wspomniane w 1792r.
4. Köhlergrund - 1661 Köllergrund, nazwa od  dawnych mielerzy (wytwarzanie węgla drzewnego).
5. Liergrund - założone w 1780 przez imigrantów z Ziemi Ząbkowickiej i nazwane od przyległych wzniesień Lier(Lehr)berge; autor dokumentu z 1800 roku waha się pomiędzy Lie(h)r oraz Lehr, w zależności od ślaśkiej wymowy. Lier, czy też kłodzkie Läärbaam, Lärchenbaum = modrzew.
6. Luisenthal - nazwa pochodzi od Louise von Langenthal, z domu Stillfried; w 1790 roku tymczasowo mieszkała w tej części miejscowości.
7. Morgenröte - od wschodniego położenia (Morgenröte = świt, jutrzenka).
8. Oberberg - w górnej części miejscowości, dochodzi do grzbietów na wysokości 800 m n.p.m.
9. Pferdebirken - zachodnie gospodarstwa, pierwotnie nazwa pola z gajem brzozowym, w którym składano martwe konie w celu przyciągnięcia lisów.
10.  Stocknegen - w dialekcie "Stooknäja": miejsce, w którym pochylają się kłącza; nieużytki z pniami, kijami wystającymi z gruntu.
11. Tschersel - 1664 Tscherßlvorwerk; 1676 Tscherßl; 1710 Tzersel; 1781 Zerschell.
12. Wenzelshain - kolonia powstała w 1776 r. przez parcelacje folwarku, gaju należącego do Joh. Wenzel von Haugwitz.
13.  Mölke - 1578 die Milke; 1669 Milke, 1789 Mölke. Przechodzi w Neu Mölke, 1707 Neue Milk, właściwą kolonię Hausdorf.
14.
Hain.
15. Harte.
16.
Josefsthal.
17.
Wenzeslausgrube - od imienia Joh. Wenzel von Haugwitz.
18.  W tym punkcie autor wymienia charakterystyczne punkty w miejscowości:
     - 
Am Haussteig.
     -
Am Schloß - na zamku.
     -
Bei den Waisenhäusern - przy domach dziecka.
     -
Centerbaum
     -
Haus Sonnenstein
     -
Kreuzbaude - na Przeł. Jugowskiej.
     -
Marienbaude - schronisko w górnej części Hausdorf.
     -
Nannyschacht - szyb Nanny.
     -
Neue Mühlenbaude - gospoda w górnej części miejscowości
     - Tränkengrund - Poidło.
     -
Forsthaus - leśniczówka.
     -
Zimmermannbaude - schronisko poniżej Przeł. Jugowskiej.
     -
Kunterschärfe - dzisiejsza ul. Małachowskiego.


Wrocław - Jugów 2009 © 
apocalipsis